Europese aanbesteding: drempelbedragen 2026 en procedures
, Tenderwacht
Of een overheid een opdracht Europees moet aanbesteden, hangt aan één getal: de geraamde waarde van de opdracht, zonder btw, afgezet tegen een drempelbedrag. Is de waarde hoger, dan gelden de strenge Europese regels met publicatie op TenderNed en TED, vaste termijnen en een verplichte procedure. Is ze lager, dan zit de inkoper aan de nationale regels, die ruimer zijn. Voor u als ondernemer bepaalt dit hoe de opdracht wordt uitgezet en hoeveel tijd u hebt.
De drempelbedragen voor 2026 en 2027
De Europese Commissie stelt de drempelbedragen om de twee jaar opnieuw vast, en ze zijn per 1 januari 2026 licht omlaag gegaan. De nieuwe bedragen zijn op 22 oktober 2025 in het Publicatieblad van de Europese Unie gepubliceerd en gelden tot en met 31 december 2027. Alle bedragen zijn exclusief btw. De bron is PIANOo, het expertisecentrum aanbesteden, dat de bedragen overneemt uit Verordening (EU) 2025/2152 voor de klassieke sectoren.
| Soort opdracht | Drempel 2026-2027 | Drempel 2024-2025 |
|---|---|---|
| Werken | 5.404.000 euro | 5.538.000 euro |
| Leveringen en diensten, centrale overheid | 140.000 euro | 143.000 euro |
| Leveringen en diensten, decentrale overheden | 216.000 euro | 221.000 euro |
| Sociale en andere specifieke diensten | 750.000 euro | 750.000 euro |
| Speciale sectoren, leveringen en diensten | 432.000 euro | 443.000 euro |
Het verschil tussen centraal en decentraal zit in de aanbestedende dienst. Onder de lage drempel van 140.000 euro vallen de ministeries en de rijksdiensten. Gemeenten, provincies, waterschappen en publiekrechtelijke instellingen, zoals de meeste zorg- en onderwijsinstellingen, hebben de hogere drempel van 216.000 euro. Een gemeente die een schoonmaakcontract van 180.000 euro uitzet, hoeft dus nog niet Europees aan te besteden. Een ministerie dat precies dezelfde opdracht uitzet, moet dat wel.
Hoe de waarde wordt bepaald
De drempel gaat over de geraamde totale waarde van de opdracht, niet over de prijs per jaar of de eerste order. Een inkoper telt de hele looptijd mee, inclusief verlengopties, en voor een raamovereenkomst de maximale waarde over alle afroepen. Een contract van 60.000 euro per jaar met een looptijd van drie jaar en twee optionele verlengingen van een jaar heeft dus een waarde van 300.000 euro. Dat is boven beide drempels voor leveringen en diensten.
Een inkoper mag een opdracht niet kunstmatig opsplitsen om onder de drempel te blijven. Soortgelijke opdrachten die bij elkaar horen, worden bij elkaar opgeteld. Voor u betekent dit dat een opdracht van 200.000 euro bij een gemeente nationaal kan worden uitgezet, terwijl dezelfde opdracht met verlengopties en een langere looptijd plotseling wel Europees moet. Bij twijfel kijkt u naar de aankondiging: staat de opdracht ook op TED, dan is ze Europees aanbesteed.
Voor werken ligt de drempel een stuk hoger. Een gemeente die een school renoveert voor 4,8 miljoen euro, valt dus nog onder de nationale regels. De Gids Proportionaliteit laat daarvoor een meervoudig onderhandse procedure toe tot 1,5 miljoen euro en vraagt daarboven om een nationale openbare procedure. Wat dat betekent, leest u in onderhandse aanbesteding of meervoudig onderhands.
De Europese procedures
Boven de drempel kent de Aanbestedingswet 2012 vijf procedures. De inkoper kiest er een en moet dat in de stukken kunnen onderbouwen. De openbare procedure is de standaard: iedere ondernemer mag inschrijven en de termijn is minimaal 45 dagen vanaf het verzenden van de aankondiging. Bij de niet-openbare procedure kan iedereen zich aanmelden, maar alleen een beperkt aantal wordt uitgenodigd om in te schrijven. De aanmeldtermijn is minimaal 30 dagen, de inschrijftermijn daarna minimaal 40 dagen, samen dus zeventig dagen.
De overige drie procedures zijn voor complexere opdrachten. Bij de mededingingsprocedure met onderhandeling mag de inkoper met inschrijvers onderhandelen over de inhoud. Bij de concurrentiegerichte dialoog bepaalt hij pas in gesprek met de markt wat de oplossing wordt. Het innovatiepartnerschap is bedoeld voor producten of diensten die er nog niet zijn. Is er sprake van dwingende spoed die de inkoper niet zelf heeft veroorzaakt, of van een enkele mogelijke leverancier, dan is zelfs een onderhandse procedure boven de drempel toegestaan, maar dat is een uitzondering die gemotiveerd moet worden.
Een vooraankondiging kan de inschrijftermijn bij een openbare of niet-openbare procedure inkorten. Wie op de hoogte blijft van wat inkopers van plan zijn, ziet dus soms eerder wat eraan komt. Daar komt bij dat sociale en andere specifieke diensten, zoals zorg en onderwijs, een eigen lichter regime hebben. De Europese drempel ligt daar op 750.000 euro en de procedurele eisen zijn minder zwaar.
Wat dit voor u als inschrijver betekent
Een Europese procedure biedt u meer rechtszekerheid. Een openbare procedure vraagt dat de inkoper iedereen gelijk behandelt, de beoordeling transparant maakt en een gunningsbeslissing toelicht. Na de voorgenomen gunning geldt een standstill-periode van minimaal 20 kalenderdagen, waarin een afgewezen inschrijver bezwaar kan maken, bijvoorbeeld door een kort geding. Dat is de periode waarin u de scoretabel en de motivering kunt toetsen.
De keerzijde is dat Europese procedures zwaarder zijn. Een Uniform Europees Aanvraagdocument (UEA) is verplicht, de eisen aan referenties en omzet zijn vaak hoger en de inkoper werkt met formele criteria die u precies moet volgen. Voor een klein bedrijf kan een nationale opdracht van 150.000 euro aantrekkelijker zijn dan een Europese van 400.000 euro. Bepaal dus vooraf of u in uw sector meer Europese of meer nationale opdrachten verwacht, en stel uw zoekopdracht daarop in.
Er is ook een praktisch voordeel. Europese opdrachten staan altijd op TenderNed en TED, dus u hoeft ze niet te zoeken in tien verschillende bronnen. Onder de drempel is dat anders: meervoudig onderhandse opdrachten hoeven niet openbaar te worden gemaakt. Kijkt u alleen naar Europese publicaties, dan mist u dus een deel van de markt waar kleine bedrijven het meest kans hebben.
Zo houdt u dit in de gaten
Drempels veranderen elke twee jaar, procedures niet. Wilt u weten welke opdrachten in uw vakgebied binnen komen, dan helpt het om te filteren op procedure en op waarde. In Tenderwacht kiest u bij een zoekopdracht de procedure (openbaar, niet-openbaar of een andere) en een bedrag, en bij elke melding staat welke publicatie het is en wanneer de sluiting is. Hoe de filters werken staat in de documentatie, en welke aanbestedingen er nu in uw sector staan ziet u op de pagina aanbestedingen.