NUTS-regio's uitgelegd: aanbestedingen per regio zoeken

Een stratenmaker uit Zwolle rijdt niet naar Maastricht voor een opdracht van 80.000 euro. Een IT-bedrijf in Eindhoven kan dezelfde opdracht gewoon op afstand uitvoeren. Of regio telt, hangt dus van uw vak af. Voor wie het wel telt, biedt een Europese publicatie een vast veld om op te filteren: de NUTS-code. Dit artikel legt uit wat dat is, hoe Nederland erin zit en waar het misgaat.

Wat NUTS is

NUTS staat voor Nomenclature des Unités Territoriales Statistiques, de Europese indeling van gebieden voor statistiek, beheerd door Eurostat. Elke lidstaat is ingedeeld in drie niveaus, van grof naar fijn. In Nederland hoort bij niveau 1 een van de vier landsdelen (Noord, Oost, West en Zuid), bij niveau 2 de twaalf provincies, en bij niveau 3 een van de veertig COROP-gebieden, die het CBS beheert. De code begint steeds met de landcode NL en wordt per niveau langer: NL3 is een landsdeel, NL36 een provincie en NL361 een COROP-gebied binnen die provincie.

Voor aanbestedingen is het veld belangrijk omdat Europese aankondigingen een plaats van uitvoering moeten vermelden, en die komt in een NUTS-code. Een aanbestedende dienst kiest dus een code uit de lijst en geeft daarmee aan waar het werk of de dienst plaatsvindt. Dat is iets anders dan waar de aanbestedende dienst zelf zit. Een waterschap in Zuid-Holland dat een dijkversterking in Zeeland uitzet, noteert in principe de Zeeuwse code.

De indeling verandert af en toe. Eurostat stelt de lijst om de paar jaar opnieuw vast, en de versie die sinds 1 januari 2024 geldt, wijkt voor Nederland af van de voorgaande. Zuid-Holland, dat NL33 heette, heet nu NL36, en Utrecht, vroeger NL31, is nu NL35. Ook veel codes op niveau 3 zijn vernieuwd. TenderNed heeft per 26 maart 2025 de oude NUTS-3 codes in zijn systeem omgezet naar de nieuwe, dus oudere publicaties kunnen nog onder de oude code staan.

De Nederlandse regio’s in de praktijk

De twaalf provincies zijn de meest bruikbare indeling voor een zoekopdracht. Ze zijn herkenbaar, komen overeen met hoe inkopers denken en geven een redelijke afbakening van een werkgebied. Een aannemer in Gelderland kijkt naar NL22, en wie ook in Overijssel en Utrecht werkt, voegt NL21 en NL35 toe. Het niveau van landsdelen is meestal te grof: West-Nederland omvat Noord-Holland, Zuid-Holland, Utrecht en Zeeland, en dat is voor de meeste bedrijven geen werkgebied.

COROP-gebieden zijn nuttig voor wie echt lokaal werkt, zoals een installateur in de regio Rijnmond of een hovenier rond Den Haag. Het probleem is dat niet alle inkopers zo nauwkeurig invullen. Niet elke inkoper vult tot op dit niveau in: sommigen kiezen alleen de provincie, en een enkeling alleen NL, de code voor het hele land. Een zoekopdracht op een COROP-gebied mist dus opdrachten die er wel onder vallen maar op provincieniveau zijn ingevuld.

Een landelijke opdracht, zoals een raamovereenkomst voor het hele Rijk, heeft vaak de code van het land of van het landsdeel. Die staat dan in geen enkele provincie. Wie landelijke opdrachten wil zien, moet dus ook zonder regiofilter kijken, of een tweede zoekopdracht zonder regio opslaan met een scherp trefwoord.

Waar regiofilters misgaan

Het eerste probleem is dat het veld niet altijd gevuld is. Een deel van de publicaties vermeldt geen NUTS-code, of een code die niet klopt met de tekst. Een opdracht voor onderhoud in een gemeente in Drenthe kan een Gelderse code dragen omdat de inkoper de code van het hoofdkantoor invulde. Zo’n fout is niet te voorkomen, wel te herkennen als u de plaats in de omschrijving erbij leest.

Het tweede probleem is de verandering van de codes. Een systeem dat nog de oude codes gebruikt, herkent een opdracht onder NL36 niet als Zuid-Holland. Wie een eigen filter bouwt of een tool kiest, doet er goed aan te vragen welke NUTS-versie hij gebruikt. Bij Tenderwacht filteren we op provincie en gebruiken we de NUTS-code uit de publicatie. Is die code er niet, dan vallen we terug op de plaats van de aanbestedende dienst. Dat staat ook in de documentatie. Omdat zowel de oude als de nieuwe codes in publicaties voorkomen, herkennen we beide versies.

Het derde probleem is de afweging tussen plaats van uitvoering en zetel. Een bedrijf dat landelijk werkt, wil misschien opdrachten van alle gemeenten in een provincie zien, ook als de opdracht buiten die provincie wordt uitgevoerd. Dan is de plaats van de aanbestedende dienst relevanter dan de plaats van uitvoering. Dit verschil kunt u niet altijd in een filter vastleggen, en daarom loont een kleine steekproef: kijk na een maand of de opdrachten die u wel kreeg ook de opdrachten zijn die u wilde.

Zo stelt u uw regio verstandig in

Begin met uw werkgebied in uren rijden, niet in provincies. Een bedrijf dat binnen anderhalf uur kan zijn, pakt meestal drie of vier provincies. Dat zijn dus drie of vier codes, niet één. Kies liever één provincie te veel dan één te weinig, want een opdracht die net buiten uw regio valt maar waarvoor u wel het personeel hebt, is zelden zonde van de tijd om te bekijken.

Combineer regio met een trefwoord of een CPV-code. Een regiofilter alleen levert iedere opdracht in uw regio op, ook de schoonmaak van een gemeentehuis als u in de bouw zit. Voor de keuze van codes leest u CPV-codes uitgelegd. Voor opdrachten waarbij regio niet uitmaakt, zoals software en advies, laat u het regiofilter juist leeg en beperkt u zich tot trefwoorden en codes.

Bewaar tot slot een tweede zoekopdracht voor de grotere klussen buiten uw regio. Voor een opdracht van een paar miljoen kan het de moeite waard zijn om verder te rijden of een lokale partner te zoeken. Zo’n zoekopdracht zonder regiofilter maar met een minimumwaarde, houdt u op de hoogte van wat er speelt, zonder dat uw mailbox vol raakt. De waarde is niet bij elke publicatie bekend, dus controleer in uw eerste weken of u niet te veel wegfiltert.

Regio’s in Tenderwacht

In Tenderwacht kiest u bij een zoekopdracht een of meer provincies, naast trefwoorden en CPV-codes. Het filter werkt op de NUTS-code uit de publicatie en op de plaats van de aanbestedende dienst als die ontbreekt. Op de pagina aanbestedingen ziet u per sector wat er nu open staat.